Rejeneratif ısı geri kazanım uygulaması olan bu eşanjör (wheel, ısı tekerleği .. vs.) isimler ile de anılır. Isı geri kazanım uygulaması eşanjör ve araçları içinde en yüksek verimliliğe ulaşanıdır. Normal verimlilik sınırı %60 ve üzerindedir. Optimum uygulama verimlilikleri ise %75 ve üstündedir.

Rotorlu eşanjörler, fotoğrafta görülen ve dairesel kesitte oluşmuş dolgu kütlesinin, bir çerçeve, konstrüksiyon ve yatak üzerinde birleştirilmesi ile elde edilirler.Genellikle küçük güçlü ve kayış-kasnak tahrikli bir motor ile tahrik edilerek, dakikada 10 devir hız ile döndürülürler. Rotor genellikle %50 + %50 iki eşit parçaya bölünerek, bir taraftan egzos, diğer taraftan taze hava geçmesi sağlanır. Dolgu malzemesi olarak; Aluminyum, epoxy aluminyum, kraft veya birçok iletken malzeme kullanılabilir.. ullanılan rotor dolgularına bağlı olarak nem çekme özelliği taşıyabilirler.

Nasıl Çalışırlar ..?

Resimde görüldüğü gibi, rotorlu ısı geri kazanım eşanjörü, yatay eksende ortadan ki eşit bölmeye ayrılmıştır. Bu bölmelerden birinden egzos havası diğerinden ise taza hava geçirilir. tabii bu sırada rotor 10 rpm civarında bir huızla dönmektedir. Enerji yüklü olan egzos havası, rotor yarım turunu tamamlayana dek, rotorun aynı bölümünden geçerek enerjisini rotor dolgusuna aktarır. Yarım turunu tamamlayan rotor taze hava bölümüne geçer ve yüklendiği enerjiyi taze havaya aktarmaya başlar. Bu period ta, rotor tekrar egzos havası bölümüne geçene dek devam eder. rotor dolgusunun kalınlığı, dolguyu oluşturan metalin iletkenlik kabiliyeti, rotorun dönüş ve üzerinden geçen havanın hızı, rotor verimliliğini ve basınç kayıplarını değiştiren en önemli paremetrelerdir.

Rotor dolgusunun korunması ve temizliği:

Genellikle 200 -300 mm kalınlığında bir dolgudan oluşan rotorun, toz ve partiküllere karşı son derece iyi korunması veya düzenli temizlenmesi kaçınılmaz bir zorunluluktur. Aksi taktirde, tıkanan rotorun tekrar temizlenmesi ve eski fonksiyonelliğine kavuşturulması hemen hemen imkansızdır. Rotorların en basit temizliği, sistem filtreleri dışında, rotor konstrüksiyonu üzerindeki bölme altına yerleştirilmiş fırça-süpürgeler vasıtası ile sağlanır. Rotor üzerine yapışan toz ve partiküller, bu fırça tarafından rotor yüzeyinden koparılıp hava akımı veya yer çekimi etkisi ile rotordan uzaklaştırılır. Rotorların kirlenmesinin önüne geçmek ve verimliliğini korumak için, ayrıca, basınçlı su ve basınçlı hava ile temizleme sistemi oluşturulabilir. Ancak, kullanılan suyun mutlaka rotor dolgusundan uzaklaştırılması gerekir. Aksi taktirde bakteriolojik oluşumlar riski vardır

Dikkat !!

Rotorlu ISI geri kazanım eşanjörleri; Rotor dolgusunun sıklığı, kalınlığı, üzerinden geçen havanın hızı ve rotorun dönüş hızına bağlı olarak, taze hava içine bir miktar egzos havası karışmasına sebep olurlar. Bu karışım miktarı, pratik uygulama koşullarında % 1 ile % 5 arasında değişebilir. Bu konunun bilinmesi, yapılacak uygulamanın başarısı açısından önemlidir.

Döndürme ve montaj şekilleri :

Döndürülmeleri için, rotor çap ve ağırlığına bağlı olarak 0.1 ile 1 KW cıvarında elektrik motoru kullanılır. Genellikle kayış-kasnak sistemi kullanılmakla birlikte, direk akuple motorlar ile de tahrik edilebilirler. Recuperator srl. , 2400 mm çapa kadar olan standart modellerini kayış-kasnak tahrikli üretmekte ve 10 rpm dönüş hızına set edilmiş motoru ile komple teslimat yapmaktadır. Teklif edilen teknik spesifikasyonların tutturulabilmesi için bu kaçınılmaz bir mecburiyettir.

Rotorlu eşanjörler düşey veya yatay pozisyonda monte edilip çalıştırılabilirler. Ancak genelde şekilde görüldüğü gibi düşey pozisyonda çalıştırılması tavsiye edilir. Yatay pozisyonda çalışması gerekiyorsa Recuperator srl uyarılmalıdır. Bu pozisyon için özel yataklama sistemi kullanılması gerekmektedir. Yatay çalışma pozisyonu seçilmesinin kaçınılmaz olduğu durumlarda egzos havasının aşağıdan yukarıya doğru yönlendirilmesi tavsiye edilir. Recuperator srl ürünü rotorların, hava hızına bağlı olarak, global verimlilikleri ve basınç kayıpları için düzenlenmiş verim ve basınç kaybı tablosu aşağıdaki gibidir. Bu değerlerin; ullanılan rotor dolgusu, rotor malzemesi ve dönüş hızına bağlı olarak ciddi değişikler gösterebileceği unutulmamalıdır.

HAVA HIZI m/sn	1.5	2.0	2.5	3.0	3.5	4.0	4.5	5.0
Verim %	85.3	79.8	76.4	73.2	71.1	68.9	67.3	65.6
Basınç Kaybı Pa	72	98	121	147	169	196	218	245

Hangi ısı geri kazanım sistemini tercih etmeliyim..?